Category Archives: Esei

Mendengar harapan anak muda kita

Kebelakangan ini banyak yang diperkatakan tentang undi anak muda di Malaysia. Banyak perhatian diberikan kepada anak muda sama ada mereka peduli tentang Malaysia secara politiknya, serta bagaimana memastikan mereka mendaftar dan keluar mengundi – atau menjauhkan mereka daripada kedua-duanya.

Untuk mendapatkan jawapan kepada persoalan-persoalan ini, Angkatan Muda Keadilan (AMK) telah cuba mendekati ramai anak muda Malaysia melalui apa yang kami namakan ‘Sesi Teh Tarik’.

Ini dimulakan pada pertengahan Ogos tahun ini, apabila Dr Wan Azizah Wan Ismail datang ke Setiawangsa, sebuah kerusi Parlimen yang dimenangi tipis Barisan Nasional (BN) dalam pilihan raya lalu.

Dari sana, kami telah pergi ke pekan-pekan kecil di Kelantan, Perak dan Johor serta penempatan Felda di Negeri Sembilan untuk beberapa sesi lain. Tidak lama lagi kami merancang ke seluruh Malaysia – dari Perlis ke Sabah – untuk bercakap tentang apa Keadilan dan Pakatan Harapan boleh tawarkan untuk anak muda.

Ia dibuat bukan dengan format biasa ceramah – sebaliknya lebih dekat dengan satu generasi yang biasa dengan perbincangan di media sosial. Kami menghidangkan teh tarik (kami cuba menyediakannya kurang manis) kepada mereka yang hadir dan menyiarkan sesi ini secara langsung di internet.

Banyak isu yang dibangkitkan memang telah diketahui. Kejatuhan harga komoditi dan amalan samar dalam pengurusan Felda; kebanjiran pekerja asing dan kurang peluang pekerjaan dengan gaji munasabah yang mendorong ramai anak muda Malaysia berhijrah ke bandar; desakan hidup sehingga terpaksa menompokkan hutang, dan diskriminasi dihadapi masyarakat Orang Asli – senarainya lebih panjang lagi.

Ramai juga mengadu tentang kesan potongan belanjawan secara besar-besaran, khususnya dalam bidang pendidikan dan kesihatan. Di luar bandar Negeri Sembilan, keluarga berpendapatan rendah dan sederhana berkata mereka diminta membayar RM10 untuk sekolah membeli kertas. Ada keluarga di kampung di Perak mengadu terpaksa menolak tawaran biasiswa ke luar negara untuk anak mereka kerana ibu bapa perlu mengeluarkan wang untuk empat bulan pertama pengajian asasi di IPTS di Malaysia. Doktor-doktor beritahu saya bagaimana mereka membelanjakan wang sendiri untuk kurangkan kos pesakit miskin.

Bagaimana ini boleh berlaku? Pada 1991, ketika saya masih di sekolah rendah, Wawasan 2020 menjadi sebutan dan cita-cita bersama. Dalam pertandingan melukis dan mengarang, rakan-rakan saya membayangkan kereta terbang dan bandar yang gilang-gemilang.

Kita kini hanya berada sekitar dua tahun menjelang Wawasan 2020, tetapi kelihatan semakin menjauhi objektif-objektif dinyatakan di dalamnya. Ironinya, Umno-BN kini cuba beralih kepada wawasan baharu – 2050 (Transformasi Nasional 2050) – menolak cita-cita yang ada lebih jauh dan lama lagi.

Seruan AMK dan Pemuda Pakatan Harapan dalam sesi-sesi teh tarik kami ialah: kita tidak perlu menunggu sehingga 2050. Kita punya peluang dalam PRU terdekat untuk mengubah negara ini bersama-sama – untuk meninggikan kedudukan generasi dan anak cucu kita.

Untuk Sabah dan Sarawak, kita mahu pergi lebih jauh daripada Perjanjian Malaysia 1963. Kita mahu lebih banyak hasil diuruskan sendiri negeri-negeri dan juga meningkatkan tanggungjawab mereka dalam bidang-bidang kuasa penting.

Kami juga mahu galakkan lebih banyak desentralisasi kepada sekolah-sekolah dan pejabat pentadbiran daerah atau negeri, sambil memastikan pelaburan yang lebih besar dalam infrastruktur di bahagian-bahagian negara ini yang ketinggalan pembangunan. Pendidikan percuma di universiti awam dengan elaun sara hidup kepada pelajar daripada keluarga berpendapatan rendah dan sederhana.

Menyediakan lebih banyak peluang untuk pendidikan vokasional dan teknikal bagi meningkatkan kualiti pekerja-pekerja kita.

Kami juga percaya kadar upah dan gaji di Malaysia perlu ditingkatkan. Perlu ada insentif untuk syarikat yang berkeuntungan besar menyediakan gaji setimpal untuk sara diri pekerja. Perlu ada mekanisme rundingan lebih baik antara kerajaan, sektor swasta dan kesatuan sekerja dalam isu kenaikan upah dan gaji serta produktiviti pekerja. Negara kita memerlukan satu pelan pengurangan pekerja asing dan insentif bagi menggalak pengambilan pekerja tempatan yang berkemahiran.

Kita memerlukan lebih banyak rumah mampu milik – sama ada untuk dibeli atau disewa – terutama kepada penduduk di negeri-negeri yang maju dan berkepadatan tinggi seperti di Lembah Klang, Pulau Pinang dan Johor. Kerajaan perlu mengutamakan pembeli rumah pertama.

Kerosakan institusi-institusi awam negara juga bermaksud lebih banyak fokus perlu diberikan untuk memulihkan integritinya. Akta Kebebasan Maklumat – yang telah diperkenalkan sebagai enakmen di Selangor dan Pulau Pinang – perlu dibuat juga di peringkat Persekutuan. SPRM perlu dijadikan benar-benar bebas dengan kuasa pendakwaan sendiri. Jawatankuasa pengawasan di Parlimen dan dewan undangan negeri – seperti Selcat di Selangor – perlu dibentuk untuk mengawasi kerajaan sendiri.

Inilah tawaran kami kepada anak muda Malaysia.

Pendidikan Percuma – Penyelesaian Kemelut PTPTN

Keadaan pendidikan tinggi Malaysia pada hari ini banyak berpunca daripada penswastaan sektor tersebut. Ini bermula pada 1996 ketika Najib Abdul Razak merupakan Menteri Pendidikan dan Akta Pendidikan serta Akta Institusi Pendidikan Tinggi Swasta diperkenalkan.

Setahun kemudian, PTPTN ditubuhkan. Tujuan penubuhannya adalah untuk memberikan pelajar dana bagi melanjutkan pengajian. Ini membolehkan IPTS tumbuh seperti cendawan. Pada 2007, jumlah peruntukan PTPTN yang diagihkan kepada IPTS mengatasi IPTA buat pertama kali dan tren ini kekal hingga hari ini. Pada 2015, RM2.5 bilion diagihkan kepada IPTS berbanding RM1.7 bilion untuk IPTA.

Expert Market, sebuah laman web perniagaan mengumpulkan data yuran university daripada senarai Quacquarelli Symonds’ Top Universities bagi tahun akademik 2014/2015 dengan laporan Gallup Median Self-Reported Income tahun 2013. Purata yuran university di Malaysia menurut laporan mereka adalah AS$18,000. Peratus gaji yang dibelanjakan untuk yuran university di Malaysia adalah 55 peratus. Sebagai perbandingan, peratusnya adalah Chile 73 peratus, Amerika Syarikat 53 peratus, United Kingdom 42 peratus, Singapura 36 peratus dan Jepun 18 peratus. Kerajaan Malaysia memberi respon bahawa ini tidak menggambarkan yuran IPTA tetapi jika dibandingkan dengan yuran IPTS angka ini masuk akal.

Pada masa yang sama, kerajaan memotong perbelanjaan untuk IPTA dengan drastik. Pada tahun 2016, peruntukan IPTA dipotong RM1.4 bilion, 27 peratus berbanding tahun sebelumnya. Peruntukan bagi biasiswa, dermasiswa dan bantuan pelajaran dipotong RM812 juta (23 peratus). Justeru, pelajar miskin yang bergantung kepada bantuan ini menjadi mangsa utama.

Bagi tahun berikutnya, peruntukan bagi 20 IPTA dikurangkan daripada RM7.57 bilion kepada RM6.12 bilion (19.23 peratus). Lantas tidak mengejutkan bahawa tempat yang ditawarkan di IPTA menjadi lebih sedikit. Panel Penasihat Pendidikan Tinggi Parti Keadilan Rakyat – yang saya anggotai – menerima banyak aduan pelajar cemerlang tidak mendapat tempat langsung atau luar bidang yang mereka pohon akibat daripada tren ini.

Maka, pelajar yang menuntut peluang pendidikan tinggi di Malaysia mendapati jalan yang ada hanyalah di IPTS yang lebih mahal. IPTS juga menganggap PTPTN sebagai peluang mereka mendapat wang dengan mudah sedangkan PTPTN menanggung risiko mengutip hutang daripada mahasiswa apabila mereka tamat belajar.

Apabila ramai graduan berhadapan dengan pengangguran, gaji yang rendah serta kos sara hidup yang tinggi, maka kadar pembayaran semula PTPTN kekal rendah. Pada 2015, kadar pengangguran bagi mereka dengan pendidikan tinggi adalah 3.8 peratus berbanding 1.8 peratus bagi mereka yang mempunyai pendidikan rendah atau tiada pendidikan formal. Antara 2011 hingga 2015, kerugian terkumpul PTPTN mencapai RM6.5 bilion. Pada 2015, hutang PTPTN yang tidak terbayar bagi tahun tersebut mencapai RM8.49 bilion. Kadar pembayaran semula sekadar 46.6 peratus.

Bagi mengatasi masalah ini, PTPTN telah menggunakan beberapa langkah. Ini termasuklah menyenaraikan peminjam di bawah CCRIS, yang menjejaskan mereka yang tidak membuat bayaran daripada membuat pinjaman rumah atau kereta; menyenaraihitamkan pasport mereka yang gagal membayar; menghentikan pemberian pinjaman penuh; dan menggalakkan pengeluaran simpanan KWSP bagi membolehkan graduan membuat bayaran.

Penyenaraian peminjam di bawah CCRIS dan menggalakkan pengeluaran wang persaraan yang berharga tidak memberi kesan yang positif, malah mendorong peminjam yang miskin terjebak di dalam kitaran kepapaan. Saya beranggapan pembayaran sepatutnya dibuat hanya selepas graduan mendapat gaji yang selesa – sebagaimana dibuat di United Kingdom dan Australia – mungkin, RM4,000 sebulan.
Bagi jangkamasa panjang, jelas sekali PTPTN tidak boleh bertahan. Penyelesaiannya adalah pendidikan percuma untuk semua IPTA. Apatah lagi ini bukan angan-angan kosong tetapi realiti di Finland, Sweden, Norway, Negara Jerman dan Scotland. Chile memperkenalkan dasar ini bagi separuh 50 peratus pelajar termiskin pada tahun ini akibat kadar yuran yang tinggi (sila rujuk di atas). Senator Bernie Sanders yang hampir mengejutkan Hillary Clinton di dalam memperoleh pencalonan Presiden bagi Parti Demokrat di Amerika juga membuat cadangan yang sama.

Selain itu, pelajar miskin sewajarnya diberi elaun sara hidup dan penginapan. Pada 2013, dianggarkan untuk memperkenalkan pendidikan percuma di Malaysia akan menelan belanja RM5 bilion setahun.

Kita sewajarnya beransur-ansur mengakhiri biasiswa sarjana muda JPA dan MARA ke luar negara. Dasar ini masuk akal ketika negara kekurangan universiti pada 1970an dan 1980an tetapi realiti hari ini sudah berubah. Lagipun, ramai pemegang biasiswa JPA dibenarkan berhijrah ke luar negara tanpa membayar sesen pun kepada kerajaan! Alangkah baiknya kita melabur di dalam IPTA kita sendiri?

Kita juga sewajarnya membina lebih banyak IPTA untuk mengurangkan permintaan terhadap IPTS. Ini akan mengurangkan keperluan IPTS yang kurang berkualiti dan membolehkan hanya IPTS terbaik untuk kekal beroperasi. Pada masa yang sama, kita boleh belajar dari pengalaman Jerman yang membolehkan mereka melaksanakan pendidikan tinggi percuma dengan mengasaskan pendidikan teknikal dan vokasional yang menarik dan berkualiti bagi mengelak kebanjiran graduan universiti di pasaran.

Mengapa Khalid mesti digantikan

KEADILAN telah memecat Menteri Besar Selangor, Abdul Khalid Ibrahim dari parti. Kemudian, Pakatan Rakyat telah mengambil keputusan sepakat menolak Khalid dan mencalon Dr Wan Azizah Wan Ismail sebagai Menteri Besar Selangor.

Semua pihak – sama ada sanak saudara semasa Hari Raya, pengundi-pengundi saya di kedai-kedai mamak sehinggalah sahabat-sahabat saya di Whatsapp – ingin tahu kenapa kami mahu beliau digantikan.

Sungguhpun ramai yang mengkritik, namun tindakan tersebut bukanlah sesuatu yang menghairankan.

Mengenali dan pernah bekerja bersama Khalid suatu ketika dulu, saya secara peribadinya menyedari kemerosotan hubungannya bersama parti dan penyingkirannya adalah sangat sesuatu yang menyedihkan.

Namun, KEADILAN telah membuat satu keputusan yang tepat dengan menyingkirkannya daripada parti.

Beliau juga perlu meninggalkan kerusi MB.

Pertama kali saya bertemu beliau ketika saya berkhidmat sebagai Setiausaha Sulit Anwar Ibrahim pada 2006. Pada petengahan tahun, saya telah ke kediaman Khalid di Bukit Damansara untuk menyerahkan borang keahlian parti. Beliau telah diumumkan sebagai Bendahari Agung KEADILAN, satu langkah yang mengejutkan banyak pihak. Walaupun sebelum ini beliau bertanding jawatan Ketua Bahagian, Ahli Majlis Tertinggi dan Ketua Cawangan UMNO (kesemuanya tidak berjaya), beliau lebih dikenali oleh kebanyakan rakyat Malysia sebagai tokoh korporat.

Dua tahun kemudian, sehari selepas Pilihanraya Umum ke 12, Khalid telah meminta saya untuk membantu beliau kerana beliau telah dinamakan untuk menjadi MB Selangor yang baru. Pada waktu itu, saya baru memenangi kerusi DUN Seri Setia. Masih jelas di ingatan saya ketika merangka sepucuk surat untuk Istana Selangor mengesahkan sokongan dari ketiga-tiga parti di kediamannya.

Saya telah menemani Khalid untuk bertemu dengan Setiausaha Kerajaan Negeri dan Pegawai Kewangan Negeri untuk memulakan proses peralihan kuasa. Selepas Khalid disahkan sebagai MB, saya secara rasminya telah dilantik sebagai Setiausaha Politik beliau. Segalanya bermula dengan baik seperti yang telah kami janjikan kepada rakyat Selangor.

Kami menumpukan usaha kami untuk mewujudkan satu ekonomi rakyat dan pada masa yang sama mengimbanginya dengan keperluan untuk pembangunan ekonomi dan membersihkan masalah-masalah yang ditinggalkan sewaktu pentadbiran Khir Toyo. Imej bersih Khalid telah melihatkan kekukuhan beliau jauh berbeza dengan skandal kerajaan BN serta pengurusan majlis-majlis tempatan yang tidak cekap sebelum ini.

Selepas beberapa ketika, muncul ketegangan.

Pada satu malam hari Rabu ketika saya bertemu teman-teman daripada UMNO dan ABIM membincangkan isu-isu semasa, saya telah menerima satu panggilan dari pimpinan parti bertanya mengenai di manakah Khalid. Ini merupakan malam setiap minggu dimana Biro Politik KEADILAN bermesyuarat – pimpinan-pimpinan tertinggi parti termasuk Anwar, Presiden, Timbalan Presiden, Naib Presiden dan Setiausaha Agung dan pimpinan-pimpinan kanan – hadir. Khalid adalah salah seorang dari ahli Biro. Seperti biasa, saya memaklumkan bahawa mesyuarat ini telah dimasukkan dalam jadual Khalid. Namun, Khalid tidak muncul.

Biro Politik bukanlah tempat sembang kosong seperti kedai kopi. Isu-isu penting – termasuk dasar parti dan bagaimana kami menguruskan hubungan dengan sekutu Pakatan Rakyat – dibincangkan di sini. Amatlah tidak wajar bagi seorang wakil rakyat KEADILAN – terutama satu-satunya MB kami – untuk tidak menghadirkan diri kecuali ada alasan yang benar-benar kukuh.

Kakitangan beliau sepatutnya memasukkan mesyuarat Biro Politik dalam jadual beliau serta memastikan tiada pertindihan dengan agenda lain. Kami memberi notis dan peringatan kepada Khalid. Beliau sudah bersetuju untuk pergi tetapi seperti kebiasaannya saya dimaklumkan beliau tidak hadir. Episod ini sering berulang dari minggu ke minggu. Sehingga sampai satu masa saya terpaksa pergi bagi menggantikan beliau, menjadi orang tengah di antara MB dan parti. Saya juga menghadiri aduan rakyat di cabang Khalid, Kuala Selangor serta banyak lagi kawasan di Selangor.

Saya memastikan untuk menerangkan kepada Khalid apa yang berlaku dalam semua mesyuarat tersebut. Apa yang mengejutkan pada saya ialah beliau bukan sahaja menolak isu yang dibangkitkan tetapi juga membuat kenyataan yang menghina dan memperlekehkan parti.

Sikap beliau jelas menunjukkan bahawa semua keputusan parti adalah salah dan hanya beliau seorang sahaja yang betul.

Saya mendapati pendirian beliau sangat membingungkan. Mungkin beliau secara semulajadinya tidak pandai berpolitik, ataupun beliau menganggap kehadiran beliau ke mesyuarat Biro Politik akan memberikan tekanan yang tidak sepatutnya dalam kedudukan beliau sebagai MB. Namun, sikap beliau yang angkuh dianggap bertentangan dengan proses politik dan demokrasi.

Beliau seolah-olah menganggap parti ibarat habis madu sepah dibuang. Namun Malaysia mengamalkan demokrasi Westminster dimana eksekutif seperti Kalid harus mematuhi sokongan dari sekutu bagi mengekalkan kedudukan beliau. Beliau menjadi MB di atas sokongan dan dokongan parti.

Sungguhpun kritikan seringkali menyentuh dasar pentadbiran beliau yang tidak digemari oleh orang awam. Tetapi Khalid bukanlah ‘team player’. Ini menyebabkan keadaan bertambah rumit apabila UMNO dan BN menyerang KEADILAN dan Pakatan dengan pelbagai isu khususnya perkauman dan agama pasca 2008.

Selepas dua tahun, sudah cukup rasanya untuk saya membuat keputusan untuk berhenti. Saya rasa saya tidak mampu untuk meyakinkan beliau supaya memberi kerjasama dengan parti dan sudah masanya untuk orang lain mengambil alih.

Saya berbangga dengan pencapaian Pakatan pada waktu itu. Sungguhpun saya berasa sukar bekerja dibawah beliau, saya masih menyukai Khalid dan menganggap beliau sebagai bapa. Pada fikiran saya, bersama Setiausaha Politik yang lain, keadaan ini akan berubah.

Dalam Pilihanraya Umum ketiga belas, Pakatan telah menambah bilangan kerusi di DUN dari 36 ke 44. Walaubagaimanapun, KEADILAN cuma memperolehi 14 14 kerusi sahaja. Ini berpunca oleh dua pertandingan tiga penjuru di Kota Damansara dengan PAS dan satu lagi dengan PSM di Semenyih. Pencapaian yang ditunjukkan oleh Pakatan dalam Kerajaan Selangor, bersama harapan mengambil alih Putrajaya tidak dinafikan menyumbang kepada peningkatan keseluruhan.

Walaubagaimanapun, hampir keseluruhan kempen pilihan raya Khalid cuma turun berkempen di kerusi Parlimennya Bandar Tun Razak dan kerusi DUNnya, Pelabuhan Klang. Sebaliknya Anwar, Dr Wan Azizah Wan Ismail, Azmin Ali, Nurul Izzah Anwar, Tian Chua dan Rafizi Ramli yang turun berkempen bukan sahaja di Selangor tetapi di seluruh negara untuk kemenangan KEADILAN dan Pakatan. Ramai pimpinan parti kecewa dengan tindakan Khalid meninggalkan kerusi beliau di Ijok dan bertanding di Pelabuhan Klang. Namun parti telah membuat keputusan kerana telah banyak pergolakan akar umbi di Ijok. Tambahan pula, KEADILAN akhirnya telah kehilangan kerusi DUN Bukit Melawati dalam Parlimen yang sama.

Mungkin ada pembaca yang berkata “hanya kerana beliau tidak suka hadir ke mesyuarat parti dan sedikit mementingkan diri dengan tidak turun berkempen. Jadi? Ramai lagi ahli politik seperti itu. Kenapa perlu singkirkan beliau? Tidakkah sepatutnya beliau dipuji kerana enggan tunduk kepada tekanan politik? Dan kenapa tidak dari dahulu disingkirkan sahaja jika tidak suka kepada beliau?”

Ramai pimpinan dalam KEADILAN and Pakatan tidak yakin untuk menggantikannya selepas Pilihan Raya Umum ke13. Meskipun ada ketidakpuasanhati, ramai yang merasakan kita boleh meneruskannya jika keadaan hubungan parti dan beliau kekal pada tahap ketika itu.

Namun pada tahun ini, segala persoalan telah terbongkar – mengenai intergriti beliau. Pembaca boleh membaca cerita lanjut di https://docs.google.com/file/d/0B2GRLI8QVQQgT0E4STNWLTJya00/edit .

Saya sangat menggalakkan rakyat Malaysia – terutamanya rakyat Selangor- untuk membaca dan menilai sendiri. Saya sangat yakin mereka akan membuat keputusan sepertimana keputusan yang dibuat oleh parti.

Saya hanya mengetengahkan isu-isu yang utama di dalamnya.

Khalid dan penyokongnya dilihat sangat berlebihan dalam menggambarkan imej beliau sebagai seorang tecknokrat yang tidak berkepentingan.

Beliau sepatutnya “tidak mencampuri politik” dan “mendahulukan rakyat”. Namun, artikel tersebut menekankan beberapa kesilapan utama yang amat membimbangkan dalam hal ini.

Sebab utama adalah kontroversi hutang beliau sebanyak RM59.5 juta (setakat 13 November 2006) dengan Bank Islam. Walaupun keputusan mahkamah tidak menyebelahi beliau, pada Februari 2014 Khalid telah mampu untuk mendapatkan penyelesaian luar mahkamah kurang daripada jumlah wang yang berkenaan.

Hakikat bahawa Rashid Manaf seolah perjanjian yang ditaja telah meragukan parti. Rashid – seperti yang diterangkan – sangat berkait rapat dengan UMNO. Tambahan lagi, Khalid seringkali enggan untuk menjelaskan isu hutang ini walaupun telah banyak kali diberi peluang oleh parti. Beliau tidak boleh mendakwa ini adalah semata-mata perkara peribadi.

Sebagai seorang wakil rakyat, hutang-hutang beliau adalah isu umum kerana beliau berkemungkinan hilang kelayakan untuk jawatan setelah diisytiharkan bankrap. Tambahan lagi, sangat mengujakan apabila penyelesaian telah dipersetujui, EcoWorld Berhad, sebuah syarikat di mana Rashid yang mempunyai kepentingan – telah mendapat kontrak perumahan oleh Kerajaan Negeri Selangor yang bernilai jutaan ratus ringgit.

Khalid telah membuat dua tawaran yang sangat kontroversi oleh Kerajaan Negeri Selangor yang melibatkan Ecoworld.

Pada 19 Mac 2014, Tropicana Corporation Berhad telah mengumumkan jualan sebanyak 308.72 hektar tanah yang dibeli oleh Selangor kepada Ecoworld Berhad pada April 2013. Pembelian mula-mula kepada Tropicana sangat meragukan kerana ia dibuat selepas DUN dibubarkan kerana Pilihanraya Umum 2013.

Ini bermaksud Kerajaan Negeri pada masa itu hanyalah penjaga dan ia adalah tidak wajar untuk melakukan apa-apa perjanjian.

Tambahan pula Tropicana telah diberikan syarat-syarat yang luar biasa, termasuklah hanya perlu membayar RM50 juta deposit dan selebihnya sebanyak RM537 juta boleh dibayar sehingga 12 tahun. Biro Politik telah menimbulkan isu ini namun sangat susah untuk disahkan kerana beliau seringkali tidak hadir ke mesyuarat.

Pada 25 Mac, perjanjian kedua telah ditanda tangani untuk memberikan satu kontrak kepada Ecoworld bagi membina 2400 pangsapuri mampu milik untuk kerajaan negeri bernilai RM591 juta. Perjanjian ini merupakan satu kontrak tanpa tawaran terbuka. Ini sangat bertentangan dengan prinsip ketelusan dan akauntabiliti, yang Khalid sepatutnya perjuangkan.

Tidak lama selepas kejadian itu, Khalid telah menandatangani satu memorandum persefahaman mengenai sumber air Selangor dengan Kerajaan Persekutuan. Seperti yang telah diakui oleh beliau, ini dilakukan tanpa melibatkan KEADILAN dan Pakatan. Malah pihak Exco tiada pilihan melainkan menerimanya apabila dibentangkan oleh Khalid.

Memorandum ini – yang telah ditentang oleh banyak pihak – jelas tidak memihak kepada rakyat Selangor, terutama sekali apabila ada terma memaksa Kerajaan Negeri untuk menerima projek empangan Langat 2 tanpa apa-apa obligasi undang-undang di pihak Kerajaan Persekutuan untuk proses penstrukturan semula air Selangor.

Pada Ogos 2014, Khalid sekali lagi telah menandatangani perjanjian awal sumber dengan Kerajaan Persekutuan. Sekali lagi beliau melakukannya tanpa berunding dengan KEADILAN ataupun parti lain dalam Pakatan. Beliau juga tidak berbincang bersama EXCO sebelum menandatanganinya.

Walaupun tindakan awal beliau tegas, Khalid secara beransur-ansur telah berlembut mengenai pendirian beliau dalam isu air. Sememangnya perjanjian yang telah ditandatangani dengan Kerajaan Persekutuan sepenuhnya memihak kepada syarikat konsesi. Pada dasarnya ia menyerahkan segalanya kepada Kerajaan Persekutuan dan konsesi tanpa menjamin keupayaan Kerajaan Negeri untuk menyusun semula aset air Selangor.

Kontroversi seterusnya adalah cadangan lebuhraya KIDEX. Penduduk di Petaling Jaya dari semua bangsa tidak bersetuju dengan projek ini yang mana pemilikan yang meragukan dan berkait dengan kepentingan korporat pro-UMNO. Dalam waktu yang sama, pembinaan tol baru adalah sangat bertentangan dengan prinsip Pakatan kerana menguntungkan konsesi dan membebankan rakyat.

Kronologi peristiwa-peristiwa ini juga menimbulkan kebimbangan.

Kebanyakan dari kontroversi ini datang sebaik sahaja selepas Khalid mendapat tempias dari Langkah Kajang yang bertujuan mengukuhkan Kerajaan Negeri dengan menggantikan beliau.

Tidakkah ini mengundang kemusykilan apabila secara tiba-tiba Khalid bersikap terlalu bertolak ansur kepada Kerajaan Persekutuan sebaik sahaja parti menjelaskan beliau perlu digantikan?

Apa yang menarik ialah apabila Khalid dan penyokongnya tidak pernah sesekali menafikan dakwaan terhadap beliau ini.

Namun, satu-satunya perkara yang telah mereka lakukan adalah mempersoalkan integriti kepada pengkritik mereka – kononnya semuanya berniat politik yang sempit atau ingin mengaut sumber negeri Selangor.

Jelasnya, wujud kelemahan yang serius dalam pentadbiran Khalid – tidak kiralah kita memandang dari sudut politik yang lama.

Tindakan Khalid ini tidak memihak kepada kakitangan awam. Ia sukar dilihat apatah lagi tiada orang lain yang akan mendapat manfaat kecuali dirinya sendiri dan kepentingannya.

Mengetepikan parti politik, tindakan terhadap tanah dan air di Selangor jelas sekali telah merosakkan kepercayaan orang awam terhadap janji beliau.

Kami faham bahawa ramai pengundi akan keliru dan marah dengan pendedahan ini. Pelbagai usaha telah dilaksanakan bagi mengelakkan kemelut yang lebih panjang di Selangor hari ini.

Bagi seseorang yang pernah berada bersama ketika beliau menyertai parti dan pernah setia berkhidmat sebagai Setiausaha Politik beliau, ini tambah menyedihkan.

Namun apa yang kami lakukan adalah yang terbaik unuk Selangor.

Kami tidak mempunyai pilihan lain.

Khalid harus digantikan.

Reformasi: Perjuangan Diteruskan

Beberapa hari kebelakangan ini negara kita berhadapan dengan beberapa insiden-insiden besar. Pada 7 Mac, Mahkamah Rayuan membatalkan keputusan tidak bersalah Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur terhadap Anwar Ibrahim dalam kes Fitnah II.

Pada 12.41 pagi 8 Mac, penerbangan MH370 pula berlepas dari Kuala Lumpur ke Beijing tetapi kurang dari satu jam kemudian, kawalan trafik udara tidak dapat berhubung dengan pesawat yang membawa 227 orang anak kapal tersebut.

Ketika esei ini ditulis, pesawat ini masih tidak dapat dikesan, menjadikan insiden ini antara tragedi penerbangan paling bermisteri dalam sejarah.

Saya berusia 16 tahun pada 1998 ketika Anwar dipecat dan dipenjara untuk kes yang pertama. Saya masih ingat betapa terkejutnya semua rakyat Malaysia malah masyarakat antarabangsa ketika itu.

Meskipun muda, saya mengikuti politik secara dekat dan mengetahui kerosakan institusi yang dibuat oleh Dr Mahathir Mohammad terhadap institusi diraja, kehakiman, perkhidmatan awam dan media. Tetapi fitnah jijik dan penderaan terhadap Anwar, yang ditatang bagai minyak yang penuh oleh Mahathir sebelum itu adalah sesuatu yang cukup luar biasa.

Selepas dekad 80an yang bergelora ketika Mahathir dicabar dan dia bertindakbalas dengan membentuk negara mengikut imejnya sendiri, beliau kemudian menggagaskan Wawasan 2020 yang berteraskan Bangsa Malaysia yang maju, liberal dan demokratik. Namun, impian ini berkecai sebaik sahaja Anwar muncul dengan mata lebamnya, dan sehingga hari ini impian ini tidak muncul kembali.

Amarah rakyat ini mengakibatkan protes besar-besaran di jalanan, dan kerajaan ketika itu bertindakbalas dengan satu-satunya cara yang mereka tahu – dengan keganasan, tangkapan malah seksaan.

Kini drama berasaskan skrip yang sama muncul kembali, semata-mata untuk menjatuhkan Anwar. Seperti episod pertama dahulu, pendakwaannya sarat dengan pelbagai kesilapan yang tampak melucukan, tetapi tuduhannya dan kesannya adalah amat serius. UMNO-BN memilih masa ini untuk menggagalkan langkah Kajang yang sebelum ini telah mengejutkan mereka.

Generasi yang masih ingat zaman edan Reformasi kini mendapati kita berada dalam déjà vu. Mahathir mungkin sudah bersara, tetapi Mahathirisme masih hidup. Musuh-musuh politik masih difitnah dan dipenjarakan. Di sebalik slogan-slogan transformasi dan wasatiyyah pentadbiran Najib Razak, sebenarnya tiada perubahan yang ketara.

Justeru, penting untuk kita tidak membiarkan detik ini berlalu begitu sahaja. Sesetengah pihak yang sinis mengatakan ini hanyalah isu peribadi Anwar. Namun inilah pencetus kesedaran politik bagi ramai anak muda dan rakyat yang sebelum ini tidak kisah tentang politik. Usah kita lupa, ramai menjangkakan kematian Reformasi apabila pihak pembangkang khususnya KEADILAN tinggal satu kerusi Parlimen sahaja pada Pilihan Raya Umum ke-11 lalu. Ada yang meletakkan tarikh luputnya apabila Anwar dibebaskan pada separuh kedua tahun yang sama, memandangkan mereka melihat Reformasi ini semata-mata gerakan bebaskan Anwar.

Namun, erti Reformasi jauh lebih besar. Apabila kita melihat semula perubahan politik besar pada Pilihan Raya Umum ke-12 dan lima tahun berikutnya yang memuncak dengan pilihan raya umum terbaru negara, jelaslah Reformasi memainkan peranan yang besar dalam menjana perubahan politik tempatan.

Impak terbesar Reformasi ialah untuk meletakkan agenda hak asasi, demokrasi dan keadilan sosial di arus perdana politik Malaysia selepas berpuluh-puluh tahun wacana didominasi kaum dan agama. Hingga ke hari ini, pihak berkuasa cuba memastikan isu utama masih lagi isu-isu yang memecah-belahkan ini.

Pemecatan Anwar membawa politik negara ke tahap yang paling hina apabila kerajaan cuba berhadapan dengan lawan politik menerusi politik kotor dan ganas, bukannya dengan hujah.

Jangan kita biarkan mereka berjaya dengan helah ini. Ramai anak-anak muda yang lantang dan aktif dengan pelbagai cara berbeza dan berani yang lahir berikutan Reformasi, 8 Mac 2008, Bersih dan 5 Mei 2013.

Keputusan Pilihan Raya Kecil Kajang, yang sepatutnya ditandingi Anwar memberi signal yang jelas. Dr Wan Azizah Wan Ismail menang dengan peratusan undi popular yang lebih tinggi, termasuk di kawasan Melayu yang menjadi kubu-kubu UMNO sebelum ini.

Keputusan mahkamah ini mestilah mengingatkan kita bahawa perjuangan mesti diteruskan. Kita harus menunjukkan bahawa pemenjaraan Anwar tidak akan melemahkan kita, tetapi memberikan semangat kepada kita untuk memperjuangkan hak kita dan mengubah negara ini ke arah kebaikan.

Usah kita lupa insiden besar satu lagi yang melanda negara kita yang saya sebut sebelum ini, iaitu kehilangan MH370. Mari kita mendoakan keseelamatan penumbang, kakitangan penerbangan dan keluarga mereka.

Mengangkat Martabat Bola Sepak Malaysia (Bahagian 2)

Dalam bahagian pertama esei saya, saya telah menceritakan keadaan bola sepak Malaysia pada hari ini. Walaupun saya mengakui bahawa terdapat peningkatan dari segi kejayaan serantau dan minat terhadap bola sepak tempat, namun sudah tiba masanya untuk kita tidak mengehadkan matlamat kita kepada Piala AFF Suzuki dan Sukan SEA semata-mata. Walau bagaimanapun, ini tidak bermakna perlu pembaikan yang segera dengan menyalurkan wang yang banyak untuk mengupah jurulatih-jurulatih berprestij atau seperti perancangan terkini iaitu menghantar Harimau Muda A ke pertandingan liga daerah di Australia yang mana telah disokong oleh Khairy Jamaluddin, Menteri Belia dan Sukan.

Apa yang saya bersetuju dengan Kementerian adalah usaha mereka untuk merangka satu Pelan Pembangunan Bola Sepak Kebangsaan yang lebih berjangka panjang dan menyeluruh. Program ini diterajui oleh Lim Teong Kim, seorang bekas pemain negara yang pernah bermain dengan Hertha BSC dan telah menjadi jurulatih pasukan muda untuk gergasi Jerman, Bayern Munich.

Seperti yang dinyatakan dalam bahagian sebelum ini, Jepun telah datang ke Malaysia pada tahun 1990an untuk belajar membangunkan bola sepak dan telah mewujudkan pelan 100 tahun! Sekarang negara tersebut layak untuk Piala Dunia secara konsisten. Sebahagian daripada rancangan mereka adalah untuk menambah kelab-kelab di dalam Liga-J daripada 10 buah pada 1993 kepada 100 buah satu abad kemudian. Liga mereka merupakan satu-satunya liga tahap-A di dalam Asia dan mempunyai 52 pasukan yang bermain di dalam 3 peringkat liga. Menurut FIFA, Jepun mempunyai hampir 2000 kelab bola sepak dan lebih 4.8 juta orang pemain bola sepak, yang mana hampir 22 peratus telah berdaftar. Manakala, Malaysia mempunyai 110 kelab bola sepak dan kurang daripada 600,000 orang pemain. Lebih teruk lagi, kurang daripada 2 peratus yang berdaftar! Nisbah pemain berdaftar kita juga kurang daripada pegawai bola sepak dibandingkan dengan Jepun yang nisbahnya adalah 4 orang pemain berdaftar kepada seorang pegawai bola sepak. Pasukan kebangsaan mereka merupakan juara Asia manakala pasukan wanitanya adalah juara dunia. Ramai pemain terbaik mereka pula menerima tawaran bermain di dalam pasukan terbaik di liga-liga Eropah.

Adalah mendukacitakan apabila respon FAM terhadap inisiatif ini hanya dipandang enteng – kerana pada mulanya Kementerian mempertimbangkan untuk memasukkan Annuar Musa, yang telah digantung jawatannya sebagai Timbalan Presiden FAM kerana telah mengeluarkan “kenyataan negatif” ke atas pasukan kebangsaan yang telah bercanggah dengan Artikel 88 Statut FAM. Walau bagaimanapun beliau yang telah memainkan peranan penting dalam mengubah bola sepak Malaysia terutamanya membuat Kelantan – satu pasukan yang tidak pernah memenangi sebarang piala sebelum ini – bukan sahaja berjaya di atas padang malah berjaya dari segi komersial.

Pembangunan bola sepak seharusnya berada di bawah pemantauan FAM dan Kementerian Belia dan Sukan. Tetapi di Malaysia hari ini, kebanyakan aspek ini jatuh di bawah Kementerian Pendidikan dan ini telah menyebabkan banyak perbalahan berlaku. Kita mestilah mengambil iktibar bagaimana Sepanyol dan Jerman berjaya di dalam sukan ini melalui penekanan khusus ke atas pembangunan belia yang bukan sahaja mengembangkan liga domestik mereka bahkan juga pasukan kebangsaan mereka (berbanding dengan England yang masih ketinggalan dari segi pembangunan pemain tempatan dan kejayaan bola sepak antarabangsa).

Langkah seterusnya adalah untuk mengubah liga domestik yang mampu bersandarkan program pembangunan belia yang mantap. Hari ini, minat terhadap bola sepak Malaysia semakin berkembang ke tahap di mana peminat ternanti-nanti untuk ke stadium apatah lagi dengan suasana mengasyikkan hasil kumpulan-kumpulan ultras setiap pasukan.

Seorang penulis menggunakan nama pena Lucius Maximus telah mengarang sebuah buku yang menarik berjudul Cerita Malaysia Tidak ke Piala Dunia yang telah diterbitkan pada tahun 2012. Salah satu cadangan utama beliau kemukakan yang telah menarik perhatian saya adalah cadangan untuk merombak pasukan-pasukan negeri yang kita ada hari ini dan menggantikannya dengan liga domestik yang keseluruhannya berasaskan pasukan berstatus kelab. Sebaliknya persatuan-persatuan bola sepak negeri seharusnya meletakkan fokus mereka ke atas pembangunan bola sepak, seperti mana yang dilakukan oleh persatuan-persatuan bola sepak di England.

Tindakan ini mungkin dilihat sebagai satu tindakan yang radikal, atau lebih buruk lagi, tidak masuk akal. Apatah lagi, pasukan-pasukan negeri telah menjadi nadi utama tradisi bola sepak termasuk Piala Malaysia, sebuah kejohanan berpiala yang tertua di Asia. Sudah pasti, di kala penonton baru mula untuk datang ke stadium sekali lagi, cadangan tersebut tampak tidak sesuai.

Walau bagaimanapun, seperti yang kita pelajari dari Jepun, kita memerlukan satu liga yang mempunyai jumlah pasukan professional yang secukupnya untuk memberi anjakan kepada kita untuk maju. Meskipun kelab-kelab bolasepak dibenarkan untuk bermain di dalam kelompok teratas sejak 90an, hanya beberapa pasukan yang mampu menandingi pasukan JDT dari Johor dari segi organisasi, penajaan kewangan, dan sokongan peminat.

Kebanyakan kelab-kelab masih meneruskan operasi mereka sebagai pasukan syarikat sahaja tanpa mempunyai asas sokongan yang kuat. Situasi ini adalah sama dengan apa yang dialami di Jepun sebelum ini, tetapi pihak berkuasa telah menetapkan syarat yang kelab-kelab ini harus membina hubungan yang baik dengan kerajaan dan syarikat-syarikat tempatan dalam usaha untuk menjadikan sesebuah kelab itu lebih bersifat tempatan. Lucius mencadangkan agar pasukan-pasukan negeri sedia ada ditukarkan menjadi pasukan tempatan untuk ibu-ibu negeri – oleh itu untuk Selangor akan menjadi sebuah kelab Shah Alam manakala untuk negeri Kelantan adalah kelab Kota Bharu. Bandar-bandar besar dan pekan-pekan yang tidak berstatus ibu negeri – Petaling Jaya, Klang, Taiping, Batu Pahat, Sibu, Miri and Sandakan boleh mempunyai kelab-kelab professional mereka sendiri.

Jikalau idea ini dilihat sebagai terlalu radikal, maka tiada apa yang boleh menghalang daripada mengekalkan pasukan negeri tetapi mengubah pasukan kelab sedia ada untuk lebih bersifat tempatan. Perkara utama adalah untuk menambahkan lebih banyak kelab professional yang memainkan peranan penting dalam menambah baik kualiti bola sepak Malaysia. Semua pasukan juga perlu melabur untuk membangunkan bakat-bakat muda bola sepak.

Akhir sekali, kita perlu mengubah barisan kepimpinan FAM dan persatuan-persatuan bola sepak negeri. Demi kebaikan bola sepak negara, adalah perlu untuk menjauhkan kerabat diraja daripada terlibat dalam struktur formal persatuan bola sepak. Jikalau perlu, mereka boleh menjadi penaung kehormat sementara ahli professional atau bekas-bekas pemain dibenarkan untuk mengendalikan persatuan-persatuan bola sepak. Contohnya, dalam Persatuan Bola Sepak Inggeris, seorang ahli keluarga diraja akan memegang jawatan sebagai penaung presiden tetapi pengerusi sahaja yang bertanggunjawab untuk menjalankan kerja seharian. Oleh yang demikian, kita boleh mengadakan perbincangan yang jujur tentang mereka yang mengendalikan FAM dan persatuan-persatuan bola sepak tanpa ‘melanggar pantang’.

Mengangkat Martabat Bola Sepak Malaysia (Bahagian 1)

Tahun ini sekali lagi tahun Piala Dunia. Edisi 2014 akan berlangsung di negara yang memenangi paling banyak Piala Dunia dalam sejarah, Brazil. Ini kali kedua Piala Dunia berlangsung di negara Amerika Latin tersebut. Justeru bagi peminat bola sepak seluruh dunia, tahun ini satu lagi tahun yang mengasyikkan, meskipun bagi kita di Malaysia, ini akan bermakna berjaga malam dan bangun awal pagi kerana perbezaan masa. Di Dun saya ada sebuah restoran yang cukup terkenal di kalangan kaki bola (terutamanya penyokong Liverpool seperti saya) iaitu D’Stall Corner Kelana Jaya.

Namun, meskipun bola sepak adalah sukan paling terkenal di negara kita, mutu bola sepak kini amatlah mendukacitakan.

Untuk berlaku adil, ada petanda positif, yang telah menyebabkan meningkatnya minat penyokong selepas skandal rasuah dan keluarnya Singapura daripada liga pada pertengahan tahun 1990-an. Pada 2009, pasukan bawah 23 tahun kita, Harimau Muda, meraih pingat emas Sukan Sea selepas Thailand mendominasi begitu lama dan berjaya mempertahankan kemenangan ini dua tahun kemudian. Pada 2010, pasukan senior, Harimau Malaya, memenangi Piala AFF Suzuki. Malangnya, kita telah kehilangan kedua-dua gelaran.

Lebih menyedihkan lagi, kita hanya boleh bermimpi untuk menjadi juara Asia Tenggara, bukannya bersaing di peringkat tertinggi di dunia atau sekurang-kurangnya Asia. Ini bukannya perkara baharu, kita pernah layak ke peringkat Olimpik dua kali dan menjadi kuasa bola sepak Asia pada zaman kegemilangan dekad 1970an dan 1980-an. Pada 1999, FAM umum reformasi besar-besaran dengan sasaran Malaysia layak ke Piala Dunia menjelang 2014!

Pun begitu, kini 2014 sudah pun tiba dan selain kejayaan-kejayaan kecil tersebut, ternyata Malaysia jauh sekali untuk layak ke Piala Dunia. Dalam ranking Fifa yang terbaharu, kita berada di tangga ke-154 di dunia. Di Asia Tenggara kita berada di bawah Filipina (127), Myanmar (130), Vietnam (144), Thailand (146), Singapura (150) dan Laos (152)! Tidak seperti negara kita, bola sepak bukannya sukan utama di Filipina. Prestasi kita di kejohanan-kejohanan serantau menggambarkan kita sekurang-kurangnya berada dalam kalangan empat negara terbaik di rantau ini, bukannya ke tujuh, tetapi ini adalah kerana kekurangan perlawanan A yang diiktiraf oleh Fifa.

Meskipun Piala Malaysia merupakan kejohanan piala kebangsaan yang tertua di Asia, Liga Super Malaysia kini bergred D dan berada di tangga ke-18 di benua ini. Justeru, pasukan-pasukan tempatan kita tidak layak ke kejohanan elit Liga Juara-Juara Asia. Liga-liga tempatan Thailand, Singapura dan Vietnam semuanya tersenarai di atas Liga Super Malaysia. Singapura, sebagaimana ramai di antara kita maklum, hanya memulakan Liga S mereka pada 1996 selepas mereka keluar daripada liga tempatan kita. Namun kini hanya Harimau Muda B (pasukan kita yang bermain di Liga S) boleh layak menerusi play off ke Liga Juara-Juara Asia, sementara pasukan yang bermain di Liga Super Malaysia tidak boleh berbuat demikian. Pasukan-pasukan tempatan kita hanya boleh layak ke kejohanan Piala AFC – untuk negara-negara bola sepak yang masih ‘membangun’.

Ranking-ranking ini penting. Bagi sebarang pemerhati luar, inilah gambaran pertama bagi mereka menilai bola sepak negara. Bagi satu contoh yang lebih jelas, kita tidak boleh mengambil kesempatan terhadap dua kelab Britain yang dimiliki rakyat Malaysia – Cardiff City FC dan Queens Park Rangers – kerana sukar bagi sebarang pemain dari negara yang berada di bawah ranking 70 teratas Fifa untuk mendapat permit pekerjaan. Itulah hakikatnya ketika timbul cakap-cakap bahawa bintang-bintang negara seperti Safee Sali dan Safiq Rahim akan ke kelab-kelab tersebut.

Maka, ke mana kita sekarang? Selepas kontrak K Rajagopal tamat tahun lepas, timbul cadangan untuk melantik jurulatih tersohor Perancis Philippe Troussier – yang mempunyai pengalaman luas melatih Jepun, Afrika Selatan dan Nigeria – untuk melatih Harimau Malaya. Troussier walau bagaimanapun dikatakan meminta gaji sehingga RM400,000 sebulan. Hakikatnya, dengan keadaan bola sepak kita pada hari ini, penyelesaian segera, tidak kira betapa mahal, tidak akan berhasil.

Dalam bahagian seterusnya, saya akan melihat bagaimana kita boleh mengangkat martabat bola sepak negara. Antara contoh utama saya ialah sebuah negara yang mana bola sepak masih bersaing dengan besbol dan paling penting sekali hanya menjadi kuasa bola sepak pada tahun 1990an, Jepun. Sebelum itu mereka ketinggalan berbanding kita, malah mereka melawat Malaysia untuk mempelajari bagaimana untuk membangunkan sukan ini! Mereka memperkenalkan pelan 100 tahun untuk bola sepak mereka. Namun begitu, biarpun baharu dua dekad berlalu, mutu bola sepak mereka telah meningkat dengan drastik dan mereka telah meletak sasaran memenangi Piala Dunia pada 2050, baharu melebihi separuh tempoh pelan 100 tahun mereka.

Harus kita ingat, Malaysia boleh!